10 nguyên nhân khiến ảnh chụp không sắc nét và cách khắc phục

Chụp được những bức ảnh sắc nét luôn là mục tiêu cơ bản của một nhiếp ảnh gia. Nếu ảnh của bạn không có được độ sắc nét như bạn mong muốn, hãy đọc 10 lí do dưới đây để check xem bạn có mắc lỗi nào không và tìm cách khắc phục ngay nhé.

cach chup anh sac net

1. Tốc độ chụp ảnh quá chậm

Một nguyên tắc chung trong nhiếp ảnh đó là để ảnh đạt được độ sắc nét thì tốc độ chụp ảnh phải đạt ít nhất là 1/độ dài tiêu cự của ống kính. Chẳng hạn như, nếu bạn dùng ống kính quang học có tiêu cự 100mm thì tốc độ chụp ảnh ít nhất phải là 1/100 giây. Đó là bởi vì tốc độ chụp ảnh thường được cài đặt mặc định ở 1/125 giây hoặc có thể nhanh hơn.

Quy tắc này vẫn đúng cho đến hiện nay. Tuy nhiên, nó có thể hơi phức tạp bởi vì cảm biến sub-full-frame có chế độ phóng đại độ dài tiêu cự và máy ảnh có chức năng ổn định hình ảnh.

Ví dụ như nếu bạn dùng ống kính 100mm cho Nikon APS-C dạng SRL như mẫu D5200, loại máy này có độ phóng đại tiêu cự là 1.5x, do vậy, bạn phải cài đặt tốc độ chụp là 1/150 giây.

Loại DSLRs Canon APS-C có độ phóng đại là 1.6x, do vậy tốc độ chụp ảnh tối thiểu phải là 1/160.

Chức năng chống rung được cài đặt cho máy ảnh và lens thường có cơ chế bù đắp cho những chuyển động bất ngờ của camera. Do đó, điều này cho phép bạn cài đặt tốc độ chụp ở mức chậm khi bạn phải giữ máy ảnh bằng tay để chụp.

Rất nhiều loại lens hiện nay được cho rằng có tính năng bù đắp chuyển động 4EV. Điều này có nghĩa là bạn có thể giảm tốc độ chụp tới 16 lần. Và đó là sự khác biệt lớn giữa tốc độ chụp 1/125 và 1/18 giây.

Cho dù có chức năng chống rung trong máy nhưng nhiều người vẫn có khả năng giữ máy và chụp ảnh rất ổn định. Bạn nên kiểm soát lượng rượu và cà phê bạn uống vì điều này có thể tạo nên những khác biệt lớn trong các bức ảnh mà bạn chụp.

2. Máy bị rung

Nếu bạn không thể cài đặt tốc độ chụp ảnh đủ nhanh để có thể chống lại được những chuyển động bất ngờ của máy ảnh hoặc do máy bị rung thì bạn nên đặt máy ảnh lên một giá đỡ vững chắc.

Trong trường hợp này, một chiếc chân máy 2 chân sẽ rất có ích nếu bạn dùng ống kính rất dài và nặng như ống kính tele. Nó sẽ giúp tay của bạn đỡ nặng và giảm độ rung cho máy ảnh mỗi khi bạn nhìn qua ống ngắm. Và việc xoay ống kính theo những chuyển động của chủ thể cũng dễ dàng và thoải mái hơn nhiều.

Tuy nhiên, nếu bạn muốn ảnh đạt được sự ổn định ở mức tối đa thì bạn nên dùng chân máy (tripod). Nếu muốn 3 chân của giá đỡ cân bằng nhau thì bạn không nên kéo trụ đỡ trung tâm ra để có thể chụp ảnh ổn định nhất.

3. Ảnh bị rung do chạm tay vào máy ảnh

Chỉ cần chạm tay vào máy ảnh đang ở trên giá đỡ cũng có thể khiến máy bị rung và ảnh bị mờ. Tuy nhiên, bạn có thể khắc phục vấn đề này nhờ việc dùng điều khiển từ xa (remote).

remote camera dslr

Điều khiển từ xa (remote) có 2 loại: loại có dây và không dây. Thông thường, điều khiển từ xa không dây có giá đắt hơn nhưng lại tốt hơn loại có dây.

Điều khiển có dây phải kết nối với camera thông qua dây cáp cho nên bất cứ chuyển động nào của dây do gió hoặc do chạm tay cũng có thể khiến ảnh bị mờ. Do vậy, bạn nên thật cẩn thận khi sử dụng chúng.

Một hạn chế của điều khiển không dây đó là chúng hoạt động nhờ tín hiệu của tia hồng ngoại. Do vậy, nếu thời tiết quá nắng thì việc sử dụng có thể rất khó khăn. Một yêu cầu nữa khi dùng điều khiển không dây đó là bạn phải cầm điều khiển sao cho thẳng với mắt thần (mắt cảm ứng tia hồng ngoại có trên máy ảnh).

Việc sử dụng điều khiển từ xa sẽ đặc biệt hữu ích khi bạn chụp ảnh ở chế độ Bulb – chế độ chụp phơi sáng bắt đầu khi bấm nút và kết thúc khi thả nút bấm. Khi đó, bạn sẽ không cần phải giữ nút chụp liên tục trong suốt quá trình phơi sáng nữa mà chỉ cần nhấn nút điều khiển trên remote.

4. Ảnh nhoè do gương lật

Nếu bạn không có điều khiển từ xa thì bạn có thể dùng chế độ self timer của máy ảnh. Chế độ này sẽ giúp máy đóng màn trập sau khi những chấn động cơ học do việc bấm máy giảm và biến mất.

Tuy vậy, chính bản thân máy ảnh cũng là một nguyên nhân khiến cho ảnh không được nét bởi hoạt động của gương lật khi chụp với chế độ phơi sáng. Nhưng điều này có thể chỉ là vấn đề của một vài loại máy. Đối với một số dòng máy khác, chuyển động của gương lật lại êm hơn và ít gây nhoè ảnh hơn.

Tuy nhiên, nếu bạn muốn để tận dụng tối đa tính năng của một chiếc máy có độ phân gỉải cao như Nikon D800 thì bạn phải dùng đến chế độ khoá gương lật (mirror-lock up mode).

Khi chọn chế độ này thì khi bạn bấm nút chụp lần thứ nhất (trên máy hoặc trên remote) thì gương sẽ nâng lên, đến khi rung động đã giảm đi và biến mất, bạn bấm nút chụp lần hai thì lần này màn trập sẽ mở và hình sẽ được chụp.

5. Do sự di chuyển của vật thể

Cho dù máy ảnh được đặt vững như thế nào đi chăng nữa thì khi đối tượng di chuyển, ảnh chụp chắc chắn sẽ bị mờ. Nếu bạn đang chụp một đối tượng đang chuyển động và muốn ảnh chụp sẽ rõ nét, không bị rung thì bạn phải cài đặt tốc độ chụp ảnh đủ nhanh để chống lại những rung động cơ học.

chup anh vat the chuyen dong

Nhưng tốc độ chụp đủ nhanh là bao nhiêu ?

Tốc độ 1/60s hoặc 1/125s thường là đủ để bắt được cảnh một người đang đi bộ, nhưng để bắt một vật nhanh hơn thì bạn cần nâng tốc độ lên.

Nếu bạn đang chụp ảnh các môn thể thao như bóng đá hay khúc côn cầu thì tốc độ khoảng 1/500s là đủ để bắt được cơ thể của cầu thủ, nhưng những phần chuyển động nhanh như chân hay gậy chơi trong khúc côn cầu có thể sẽ vẫn bị mờ, do vậy bạn có lẽ sẽ phải tăng tốc độ chụp ảnh lên nữa. Tốc độ chụp ảnh nhanh đồng nghĩa với việc bạn phải cài đặt ISO cao hơn hoặc phải tăng khẩu độ để lượng ánh sáng vào máy nhiều hơn. Mặc dù bạn nên tránh sử dụng ISO cao khi chụp phong cảnh hay tĩnh vật nhưng đây lại là điều cần thiết khi chụp ảnh các môn thể thao. Dù việc này có thể sẽ khiến ảnh bị nhiễu nhưng ảnh bị nhiễu một chút vẫn tốt hơn rất nhiều so với ảnh bị mờ.

6. Máy tự động lấy nét sai điểm

che do af dslr la gi

Các máy ảnh mới hiện nay có thể giúp bạn cài đặt máy ảnh dễ dàng hơn rất nhiều do chúng tự động điều chỉnh việc lấy nét, độ phơi sáng, cân bằng trắng, giúp bạn chụp được những bức hình tuyệt nhất. Tuy vậy, những điều chỉnh tự động này có thể không chính xác. Nếu bạn để máy tự lấy nét thì nó có thể lấy nét không đúng chuẩn.

Rất nhiều máy ảnh được cài đặt để tự động lấy nét của đối tượng gần với trung tâm khung hình nhất. Vì vậy, nếu đối tượng bạn chụp ở gần mép ngoài của khung hình hoặc không phải là đối tượng ở gần ống kính nhất thì máy ảnh của bạn sẽ có thể lấy nét sai điểm. Điều này thực sự đúng khi chụp cận cảnh vì máy ảnh thường chỉ ưu tiên tìm kiếm đối tượng có cự li trung bình. Vì thế nên bạn có thể thấy trong ảnh bạn chụp, phần hậu cảnh background lại rõ nét hơn cả chủ thể của bức ảnh.

Khắc phục vấn đề này khá đơn giản, bạn chỉ cần tự mình lấy nét chứ không để máy tự động làm nữa. Chế độ chụp bạn thường chọn là Single point AF (tự động lấy điểm một lần) hoặc Select AF. Thậm chí nếu máy ảnh của bạn có rất nhiều điểm tự động lấy nét nhưng đôi khi, đối tượng mà bạn muốn chụp lại không được lấy nét nào cả. Nếu điều này xảy ra, đơn giản bạn chỉ cần chọn điểm lấy nét gần với đối tượng nhất hoặc chọn điểm chính giữa khung hình rồi di chuyển máy sao cho điểm ấy trùng với chủ thể là được. Sau đó, nhấn hờ nút chụp để khoá nét đối tượng và bạn có thể chỉnh sửa lại bố cục rồi nhấn nút chụp ảnh.

Kĩ thuật lấy nét và tái bố cục này rất hữu dụng, nó giúp việc chụp ảnh nhanh chóng và đơn giản hơn. Do vậy, nhiều nhiếp ảnh gia thường xuyên sử dụng kĩ thuật này khi tác nghiệp.

7. Do bạn không chọn chế độ lấy nét liên tục (AF-C)

Ở chế độ single AF (lấy nét một lần), máy sẽ khoá nét khi bạn nhấn hờ nút chụp ảnh. Khi đó, điểm đã được lấy nét ấy sẽ giữ nguyên cho đến khi bạn bỏ tay khỏi nút chụp rồi nhấn lại nút chụp một lần nữa. Nói cách khác đơn giản hơn, nếu muốn thay đổi điểm lấy nét, bạn cần bỏ tay khỏi nút chụp và nhấn lại một lần nữa.

Nếu bạn dùng chế độ này để chụp một vật thể đang di chuyển thì bạn sẽ thấy rằng, ban đầu, máy sẽ lấy nét của đối tượng, nhưng sau đó, đối tượng lại bị ra khỏi điểm đã lấy nét. Vì thế, trong trường hợp này, nếu bạn chụp liên tục thì chỉ có bức ảnh đầu tiên là không bị mờ mà thôi.

Giống như cái tên của chế độ này, chế độ Continuous AF giúp máy ảnh lấy nét liên tục miễn là bạn giữ và nhấn nút chụp. Điều này có nghĩa là các điểm lấy nét một cách tự động theo từng chuyển động của chủ thể nên từng bức ảnh bạn chụp đều sắc nét và rõ ràng.

8. Bạn chọn chế độ tự động lấy nét liên tục (AF-C)

Chế độ này sẽ đặc biệt có ích khi chụp ảnh những chủ thể đang đi chuyển hoặc ở trong phạm vi của các điểm lấy nét tự động . Nó cũng được dùng để chụp các vật thể tĩnh nữa.

Tuy nhiên, nếu bạn sử dụng kĩ thuật lấy nét và tái bố cục thì mỗi lần bạn thay đổi bố cục ảnh thì máy sẽ lại tự động thay đổi điểm lấy nét. Do vậy, để giải quyết vấn đề này, bạn chỉ cần đặt máy ảnh ở chế độ single AF nếu muốn sử dụng kĩ thuật này khi chụp ảnh.

9. Độ sâu của trường ảnh quá nông

Với một vài sự sáng tạo khi chụp ảnh phong cảnh, bạn muốn toàn bộ các phần trong ảnh của mình trông thật sắc nét, từ tiền cảnh cho tới hậu cảnh. Điều này yêu cầu bạn phải đặt khẩu độ ở mức thấp để tạo chiều sâu cho bức hình.

Việc bạn cài đặt khẩu độ ở mức nhỏ và chỉ số ISO thấp để tạo nên sự sắc nét đến từng chi tiết cho bức ảnh đã vô tình làm cho tốc độ chụp ảnh chậm đi rất nhiều. Tốc độ chụp càng chậm thì rủi ro ảnh bị mờ càng cao. Do vậy, trong trường hợp này, bạn nên dùng đến chân máy để giữ cho máy ảnh ở vị trí ổn định.

10. Khẩu độ quá nhỏ

Mặc dù việc đặt khẩu độ ở mức thấp sẽ tạo chiều sâu cho bức hình nhưng điều này cũng gây ra hiện tượng bức xạ ánh sáng cho ống kính máy ảnh. Đó là khi ánh sáng đi qua các lá khẩu và các tia sáng bị khúc xạ sẽ ngăn ánh sáng đi tới cảm biến, do vậy, ảnh sẽ bị mờ. Khẩu độ càng nhỏ thì càng nhiều ánh sáng bị chặn lại, cho nên càng khiến ảnh không được sắc nét.

Điều này có nghĩa là có sự bù trừ lẫn nhau giữa độ sâu của trường ảnh với độ sắc nét của ảnh. Cho nên, thay vì để khẩu độ ở mức thấp nhất, bạn nên tăng lên 1 hoặc 2 stop. Như vậy sẽ giúp ảnh hài hoà hơn mà vẫn không bị quá mờ ảo.

Để tìm ra ảnh hưởng của khẩu độ lên độ sắc nét của hình ảnh với camera của bạn, bạn nên dùng chân máy để chụp rồi tập trung tìm một khung hình thật nhiều chi tiết. Sau đó, bạn hãy thử chụp với từng giá trị của khẩu độ có sẵn trong máy để kiểm tra xem đâu là giá trị phù hợp nhất.

Khi bạn chuyển file ảnh sang máy tính, bạn nên kiểm tra chúng với kích thước 100%. Khi đó, bạn sẽ nhận thấy khẩu độ càng lớn thì ảnh lại càng sắc nét. Bên ngoài khoảng tối ưu của khẩu độ thì ảnh sẽ lại trở nên mờ ảo.

Đánh Giá

5/5 ( 2 votes)